Ben ik verantwoordelijk voor mijn gedachten?
Inhoud
- Inleiding
- De vernieuwing van het denken
- De gedachten gevangen nemen
- De ander uitnemender achten dan zichzelf
- Vooroordelen loslaten
- Prioriteiten stellen
Leidende verzen: Romeinen 12 vers 2; 2 Korinthe 10 vers 5; Filippi 2 vers 3; 4 vers 8; 1 Petrus 1 vers 13
Inleiding
De titel “Gedachtencontrole”1 is niet bedoeld om de indruk te wekken van hypnotische trance of communistische hersenspoeling. Het heeft te maken met de verantwoordelijkheid van de christen om zijn denken te beheersen. De Bijbel geeft aan dat het gedachtenleven van een wedergeboren christen een cruciale rol speelt. Wie we zijn, wordt grotendeels beïnvloed door wat en hoe we denken. Spreuken 23 vers 7 zegt: “Zoals hij bedacht heeft bij zichzelf, zo zal hij tegen u zeggen … .” De Heilige Schrift toont ons niet alleen de verantwoordelijkheid voor onze gedachten, maar ook enkele duidelijke richtlijnen die, indien gevolgd, resulteren in een ordelijk denkleven, dat God welgevallig is. Laten we een paar Bijbelpassages die over gedachtencontrole gaan, eens nader bekijken.
De vernieuwing van het denken
Romeinen 12 vers 2:
“En wordt niet gelijkvormig aan deze wereld, maar wordt veranderd door de vernieuwing van uw denken, opdat u beproefd wat de goede, welbehaaglijke en volmaakte wil van God is.”
In Romeinen 12 vers 2 wordt ons gevraagd onze denkwijze te veranderen. Wij moeten niet denken zoals de wereld denkt, maar zoals God denkt. Merk op dat “de wereld” niet alleen maar afval of een lijst met taboes betekent. “De wereld” is in wezen een systeem van waarden, dat tegengesteld is aan bijbelse waarden. Onze wijze van denken moet ondergeschikt zijn aan de Goddelijke wijze van denken. De wereld zegt bijvoorbeeld, dat als men groot wilt zijn, men de eerste moet zijn. Ga uw gang, wees nummer één! Maar God zegt: Als iemand echt groot wil zijn, “zal uw dienstknecht zijn” (zie Matth. 20:25-28). Zijn we aangepast aan het systeem van waarden van de wereld of zijn we veranderd volgens het denken van God? Zijn we elkaar van dienst of manipuleren we elkaar? Wat is onze ware motivatie als we een leiderschapspositie nastreven?
Het valt ons op, dat christenen vaak gemakkelijker handelen naar wereldse maatstaven dan naar bijbelse maatstaven. We hebben meestal geen probleem met alcohol of drugs, maar we zijn nog steeds vleselijk als we grootsheid zoeken door iets anders dan elkaar dienen. Dit is slechts één voorbeeld, dat laat zien hoe Gods waarden verschillen van die van de wereld. Maar we kunnen ook naar enkele andere bijbelse waarden kijken in Mattheüs 6 vers 32-33 en Lukas 6 vers 38 en zien hoe verschillend deze zijn van het systeem van waarden van de wereld. Christenen moeten voortdurend hun motieven, opvattingen en overtuigingen onderzoeken, omdat Satan een meester in bedrog is, doordat hij ons voorspiegelt, dat de beide normen van waarden niet zo verschillend zijn.
Bovendien vertelt Romeinen 12 vers 2 ons, dat de voortdurende vernieuwing van ons denken de enige wijze is waarop onze geest zal worden veranderd, weg van gelijkvormigheid met het systeem van waarden van de wereld. Vernieuwing van ons denken houdt een vaste voeding van het Woord van God in. Voortdurende “vertering” van bijbelse normen vernieuwt en controleert ons denken. Onze gedachten en onze daden worden niet langer bepaald door de wereld, maar steeds meer door de wil van God – “de goede, welbehaaglijke en volmaakte wil van God.”
De gedachten gevangen nemen
2 Korinthe 10 vers 5:
“Wij … en elke gedachte gevangen nemen tot de gehoorzaamheid van Christus.”
Een ander principe van de gedachtencontrole is het gevangen nemen van de gedachten. In 2 Korinthe 10 vers 5 lezen we, dat we al onze gedachten gevangen moeten nemen in de gehoorzaamheid van Christus. Immorele en zelfzuchtige gedachten moeten onder controle gebracht worden, net als gevangenen in oorlogstijd. Merk op dat de context van dit tekstgedeelte over geestelijke strijd gaat (2 Kor. 10:3-5). Het is bijna onmogelijk voor ons om te voorkomen, dat zondige gedachten in onze geest opkomen, maar we kunnen wel oppassen, dat we ons met zondige gedachten bezighouden. Maarten Luther zei ooit: “Men kan niet voorkomen, dat de vogels over ons hoofd vliegen, maar men kan wel voorkomen, dat ze een nest op je hoofd bouwen.” We kunnen stoppen met fantaseren. We kunnen stoppen met het lezen van bepaalde boeken. We kunnen stoppen met het kijken naar bepaalde films die onze geest vervuilen – en ook naar sommige tv-programma’s! Kortom, we kunnen voorkomen, dat onze geest ervoor bewaren zich bezig te houden met gedachten, die de Heer Jezus niet eren. We hebben veel controle over wat er in onze gedachten gebeurt, en we kunnen zeker bepalen waar onze gedachten zich mee bezighouden. Laten we niet toestaan, dat schadelijke gedachten de controle over ons gedachtenleven overnemen!
De ander uitnemender achten dan zichzelf
Filippi 2 vers 3:
“Laat elk in nederigheid de ander uitnemender achten dan zichzelf.”
Een nederige instelling is ook een belangrijk onderdeel van gedachtencontrole. Hoewel het gemakkelijker is om te praten over de verantwoordelijkheid om onze hoogmoed te beteugelen, dan deze in de praktijk te brengen, geeft Filippi 2 vers 2-4 ons enkele duidelijke richtlijnen voor het bereiken van nederigheid. Vers 3 geeft ons heel praktisch advies over hoe we ijdele roem kunnen beteugelen. Denk nooit beter over uzelf of hoger dan wie dan ook met wie u omgaat – ook al bent u vaardiger of rijker of ouder, mooier of atletischer, enzovoorts. Acht de ander altijd hoger dan uzelf. Hoewel God alle mensen gelijk geschapen heeft, vertelt Hij ons in deze tekst, dat het een sleutel tot gedachtencontrole op het gebied van trots is, om anderen hoger te achten dan onszelf. Deze verzen waren oorspronkelijk gericht aan geloofsgenoten. Zeker, sommige christenen in Filippi waren begaafder dan anderen, sommigen droegen een groter deel van de werklast dan anderen, en sommigen waren “geestelijker” dan anderen. En vooral in deze situatie was het Gods instructie aan iedereen om anderen uitnemender (hoger) te achten dan zichzelf! U kunt er zeker van zijn, dat we de hoogmoed meer in de greep zouden hebben, wanneer we deze richtlijn zouden volgen en onze gedachten meer onder controle zouden hebben. Een trotse christen lijkt alles onder controle te hebben, maar ongecontroleerde trots verspreidt zich altijd in kwetsende golven naar andere mensen en is een duidelijk teken van een ongecontroleerde gedachtenwereld voor God.
Vooroordelen loslaten
Filippi 4 vers 8:
“… als er enige deugd is en als er enige lof is, bedenkt dat.”
Eveneens noodzakelijk is het overwinnen van vooroordelen jegens anderen. Deze verantwoordelijkheid komt naar voren in Filippi 4 vers 8, waar dit vers wordt beschouwd in de context van de hele brief aan de Filippenzen. Een van de redenen waarom de apostel Paulus deze brief schreef, was een groeiende verdeeldheid binnen de gemeente. De reden is onbekend, maar het ging niet om verschillende leringen. Het lijkt een klein punt te zijn geweest waarover de gemeente het niet eens kon worden – misschien een financiële beslissing! In ieder geval lijkt het erop, dat de wrijving voortkwam uit rivaliteit en negatieve houdingen onder de gelovigen in Filippi. Twee ijverige vrouwen, Euódia en Syntyché, waren hier in het bijzonder bij betrokken (Fil. 4:2-3). Paulus wist maar al te goed, dat men van een mug een olifant kan maken. Daarom spoorde hij de Filippenzen in de hele brief aan om elkaar onbaatzuchtig lief te hebben (zie bijv. de context van de bekende christologische passage in Filippi 2:5-11).
In Filippi 4 wordt de vermaning tot eenheid voortgezet:
- De Filippenzen werden aangespoord om inschikkelijkheid te betrachten jegens alle gelovigen (zelfbeheersing bij provocatie; Fil. 4:5).
- In de huidige omstandigheden moesten ze in niets bezorgd zijn – ook als de dingen niet gaan volgens hun eigen voorstellingen (Fil. 4:6).
- Vrede van de geest en en het hart door gebed (en niet door manipulatieve overreding van anderen) was de gangbare weg (Fil 4:6-7).
En nu wordt in Filippi 4 vers 8 de Filippenzen nog een laatste “advies” op hun weg naar meer eenheid: ze moeten positief over elkaar denken! Dit geldt ook voor ons! We moeten niet onze gedachten niet rond de fouten van onze broeders en zusters laten dwarrelen, maar juist hun goede eigenschappen in herinnering brengen. Laten we ons richten op de nobele en eervolle eigenschappen van de broeder met wie we een conflict hebben. Er moet toch iets goeds aan hem zijn! Laten we denken aan de oprechtheid en lieflijkheid van de zuster die achter onze rug om over ons praat. Ook zij heeft uitstekende eigenschappen! Bij de kleinste schijn van voortreffelijkheid of het kleinste punt, dat men kan prijzen, moeten we met onze gedachten daarbij stilstaan. Iedere gelovige heeft zwakheden en sterktes – ook u! Maar als we ons inspannen om ons te richten op iemands sterke punten in plaats van op zijn of haar zwakheden, zullen we merken, dat het mogelijk is om vooroordelen tegen onze broeders en zusters te overwinnen. Probeer eens een lijst te maken van alle positieve dingen aan de persoon die u op dit moment dwarszit, en merk op hoe dit leidt tot meer controle over uw gedachten over anderen. Deze vorm van gedachtencontrole zal niet alleen vrede in uw gemeenschap brengen, maar ook de nabijheid van God in uw hart (Fil. 4:7), want het behaagt God wanneer u vooroordelen overwint (Fil. 4:9).
Prioriteiten stellen
1 Petrus 1 vers 13:
“Omgordt daarom de lendenen van uw verstand.”
Een ander principe van gedachtencontrole is het stellen van de juiste prioriteiten, zoals we zien in 1 Petrus 1 vers 13. “De lendenen van het verstand omgorden” betekent, gedisciplineerd te denken. Deze uitdrukking dateert uit bijbelse tijden, toen mensen hun kleding samentrokken of omgordden om zich vrijer te kunnen bewegen. Te veel bijzaken kunnen ons denken en onze prioriteiten belemmeren en daar een negatief effect op hebben. Met het oog op onze grote behoudenis (1 Petr. 1:3-12), moeten wij “daarom” daarmee in overeenstemming onze gedachten disciplineren en onze prioriteiten dienovereenkomstig stellen. Hoeveel tijd verspillen we met het nadenken over dingen die er over honderd jaar niet meer toe doen – of zelfs maar over een jaar!? Waarom richten we onze gedachten niet meer op eeuwige waarheden, zoals dit vers ons leert? Het punt is niet, dat we nooit over mode, acties, de Superbowl2 of andere wereldse kwesties mogen nadenken, maar dat we het veelmeer nodig hebben ons in de gewoonte te oefenen om meer na te denken over werkelijk belangrijke dingen. Misschien moeten we ermee beginnen door er een prioriteit van te maken om elke dag enige tijd alleen met de Heer door te brengen door Zijn Woord te lezen en met Hem te spreken in het gebed. Het handhaven van een regelmatige stille tijd met God is geen gemakkelijke gewoonte, maar een dergelijke gedisciplineerde gedachtencontrole is van het allergrootste belang, omdat het ons ertoe brengt alle andere principes van de gedachtencontrole toe te passen.
Vergeet niet: uw gedachtenwereld is belangrijk! Houd ze onder controle!
1. Noot redactie: Het artikel heet “Mind Control” in het originele Engels.
2. Noot redactie: De Super Bowl is de finale van het Amerikaanse American football-kampioenschap.
David Roderick Reid; © www.soundwords.de
Online seit: 19.09.2004, aktualisiert: 25.08.2026
Originaltitel: “Mind Control”.
Bron: www.growingchristians.org
Geplaatst in: Christendom
© Frisse Wateren, FW