Bijbelgedeelten: 2 Koningen 11 vers 2; 2 Kronieken 22 vers 11
Leestijd: 8 minuten
Hebt u ooit van Josabat (of Joseba) gehoord? Ze wordt slechts één keer in de Bijbel genoemd (2 Kon. 11:2; 2 Kron. 22:11). Ze was een bijzondere vrouw met buitengewone moed en een opmerkelijke daad. Met levensgevaar redde zij een jonge prins, verborg hem en voedde hem op. Ze is daarmee een voorbeeld voor hen die weeskinderen opnemen en hun leven vormgeven.
Het verhaal van Josabat en Jojada
Josabat en haar man, de priester Jojada, leefden in een zeer onrustige tijd in het koninkrijk Juda. Toen koning Ahazia – de broer van Josabat – werd gedood, besloot zijn moeder Athalia zelf de troon te bestijgen. Ze was een uiterst goddeloze vrouw. Om haar macht veilig te stellen, beval ze koudbloedig de executie van alle potentiële troonopvolgers. Maar God zorgde ervoor dat één van de zonen van Ahazia de slachting overleefde. Hij gebruikte Ahazia’s eigen zus, Josabat, om dit te bewerkstelligen. Zij had medelijden met de kleine Joas, beschermde haar neefje en redde zijn leven.
De Bijbeltekst zegt:
“Maar Josabat, de dochter van de koning, nam Joas, de zoon van Ahazia, en nam hem weg uit het midden van de koningszonen die ter dood gebracht werden, en bracht hem en zijn voedster naar de linnenkamer. En Josabat, de dochter van koning Jehoram, de vrouw van de priester Jojada – zij was namelijk de zuster van Ahazia – verborg hem voor Athalia, zodat zij hem niet doodde“ (2 Kron. 22:11).
Haar man wordt niet genoemd in verband met deze activiteit, hoewel hij het handelen van zijn vrouw ongetwijfeld goedkeurde. God hecht er echter waarde aan om ons de buitengewone geloofsmoed van deze vrouw als voorbeeld te tonen.
Josabat behoorde tot de koninklijke familie. Door haar huwelijk met de priester van God koos ze echter kennelijk een andere weg – een weg met God. Door haar geloofsdaad verzette ze zich nu tegen de machtsbeluste Athalia. Haar motief was waarschijnlijk niet alleen medelijden met de jongen, maar zeker telde ook het feit mee, dat ze zich liet leiden door Gods normen en een sterk besef van goed en kwaad had.
Josabat beschermde het kind in de tempel tot de jongen zeven jaar oud was. Daarna pleegde haar echtgenoot een staatsgreep, liet Athalia executeren en plaatste de zoon van de koning op de troon. De echtgenote wordt niet in verband gebracht met deze gebeurtenis, omdat het niet haar taak was zich te bemoeien met de politiek van die tijd.
Een bemoedigend voorbeeld
Josabat is een bemoedigend voorbeeld voor alle echtparen die zich ontfermen over weeskinderen en voor hen opkomen. De moeder van Joas wordt één keer genoemd, maar we kunnen ervan uitgaan, dat ze niet meer leefde ten tijde van de slachting. Josabat en haar man hadden een positieve invloed op de jongen en zetten zich met hart en ziel voor hem in. Het geïnspireerde verhaal vertelt ons, dat hij veertig jaar in Jeruzalem regeerde en deed wat recht was in de ogen van de Heer – maar alleen zolang de priester Jojada leefde.
Het Oude Testament maakt op verschillende plaatsen duidelijk, dat weeskinderen door God zeer gewaardeerd worden. In Deuteronomium 10 vers 18 lezen we dat God “recht verschaft aan de wees.” Psalm 68 vers 6 stelt uitdrukkelijk, dat God een “Vader van de wezen” is. In Psalm 146 vers 9 lezen we dat God “de wees en weduwe staande” houdt. Hosea 14 vers 4 zegt. dat “een wees ontferming” vindt bij God. Het volk Israël wordt herhaaldelijk aangespoord om wezen niet te gering te achten of te verwaarlozen.
Het Nieuwe Testament noemt wezen één keer, namelijk in Jakobus 1 vers 27: “Reine en onbevlekte godsdienst voor God en de Vader is dit: wezen en weduwen bezoeken in hun verdrukking.” Dit onderstreept de hoge waarde die weeskinderen bij God hebben. Het ondersteunen van zulke arme kinderen is een gezegende activiteit waaraan vooral christelijke vrouwen – getrouwd of ongetrouwd – op de een of andere wijze kunnen deelnemen. Dit kan bijvoorbeeld via speciale kinderprogramma’s, zomerkampen, enzovoorts. We moeten de gedachte om peetouders te worden, pleegkinderen op te vangen of zelfs als echtpaar een kind te adopteren niet uitsluiten.
In een ander verband zegt de Heer Jezus tegen Zijn discipelen:
“Wie dit kind ontvangt in Mijn naam, ontvangt Mij; en wie Mij ontvangt, ontvangt Hem die Mij heeft gezonden” (Luk. 9:48).
Dit vers kan zeker ook worden toegepast op de zorg voor weeskinderen. Vrouwen (en echtparen) die dit doen, zullen ongetwijfeld Gods goedkeuring vinden.
Tijd en energie
Josabat besteedde veel energie en tijd aan de kleine Joas. In hun huis leerde Joas wat het betekent om de Heer te behagen. Geen enkel kind leert dit vanzelf. Toch zo het doel moeten zijn van elke gelovige vrouw die voor de kinderen van anderen zorgt. Ja, het is waar: dit doel wordt vaak niet bereikt. Joas hield op de Heer te behagen nadat Jojada was overleden.
Ieder kind moet, zodra het volwassen is, zelf beslissen of het met God wil leven of niet. Veel kinderen die in hun vroege jeugd met de Heer in aanraking zijn gekomen, gaan later hun eigen weg. Helaas geldt dit vaak ook voor pleegkinderen en/of adoptiekinderen. Toch is het triest als we niet eens proberen dit doel te bereiken. Er zijn genoeg voorbeelden die bewijzen, dat het de moeite waard is. Het is goed om kinderen en jongeren te helpen alle kennis te verwerven die ze nodig hebben om met het leven op aarde om te gaan. Nog belangrijker is echter om hen te laten begrijpen wat een leven met de Heer Jezus inhoudt. We doen dit allereerst door ons voorbeeld te geven en vervolgens door wat we de kinderen leren.
Dat het uiteindelijk niet goed afliep voor Joas, mag ons niet ontmoedigen. Een kind de kans geven om de Heer te leren kennen, of zelfs op te groeien in een christelijke omgeving waar het Goddelijke liefde kan ervaren, weegt zwaarder dan welke nadelen en risico’s dan ook. Ja, het vergt geloofsmoed en energie, en bovenal de overtuiging om te handelen volgens Gods wil. Maar we hebben zeker Gods goedkeuring.
Enerzijds is er, ondanks alle negatieve voorbeelden, het positieve voorbeeld van Mordechai en zijn nicht Esther, die hij in huis nam en als zijn dochter adopteerde (Esther 2:7,15). Hij had een goede invloed op de jonge Esther en gaf vorm aan haar hele leven. Mordechai is een inspirerend voorbeeld voor iedereen die zich ontfermt over weeskinderen.
Aan de andere kant wil ik u herinneren aan het voorbeeld van God Zelf, die eens klaagde: “Luister, hemel, neem ter ore, aarde! Want de HEERE spreekt: Ik heb kinderen grootgebracht en doen opgroeien, maar zíj zijn tegen Mij in opstand gekomen” (Jes. 1:2). Gods opvoeding is zeker volmaakt en zonder gebreken. Toch kozen Zijn kinderen bewust tegen Hem en keerden zich van Hem af. Dit mag ons niet ontmoedigen; integendeel, het is een zekere troost wanneer, ondanks al onze inspanningen, kinderen die we intensief hebben verzorgd hun eigen weg gaan. Het is aan ons om onze verantwoordelijkheid te nemen en te doen zoals Josabat deed. Al het andere laten we aan God over.
E.A. Bremicker; www.bibelstudium.de
Online in het Duits sinds 13.11.2026
Geplaatst in: Christendom
© Frisse Wateren, FW