Hanna (1) – in een moeilijke situatie
Hanna was een vrouw die, hoewel ze begenadigd was (vandaar de betekenis van haar naam ‘genade van God’), in moeilijke omstandigheden terechtkwam. Dit was te danken aan haar man, ook al was hij eigenlijk een Godvrezende man. Maar waarom twee vrouwen? Hanna bewees trouw te zijn, ook in moeilijke tijden.
Opmerking: De volgende tekst is een door de computer gegenereerd transcript van het audiobestand. Spraakherkenning kan in sommige gevallen foutief zijn. Dit geldt ook voor alle vorige en toekomstige publicaties over dit onderwerp.
Een bijzonder opmerkelijke vrouw die we in het Oude Testament tegenkomen, is Hanna. Zelfs als jongeman was ik al onder de indruk van deze vrouw toen ik over haar, Peninna, en haar man Elkana las. Natuurlijk had dit ook te maken met Samuel, zijn geboorte en hoe ze hem behandelde. Het eerste wat we ontdekken in 1 Samuel 1 vers 2 is, dat deze Elkana, van wie de afkomst gedetailleerd wordt beschreven, twee vrouwen had. De ene heette Hanna en de andere Peninna. Peninna had kinderen, maar Hanna niet. Dat wil zeggen, het eerste kenmerk dat we vinden, is dat de naam van deze vrouw Hanna is: genade, begenadigde, gratie. Peninna daarentegen betekent koraal, parel, robijn.
Het is opmerkelijk dat twee vrouwen met twee prominente naambetekenissen zo verschillend zijn. Dit geldt zowel voor hun karakter, zoals we zullen ontdekken, als voor hun leven, in wat God over hen beschrijft in het Woord, en ook voor hun omstandigheden. Hanna was kinderloos, Peninna had kinderen. Het eerste nu wat ons voorgesteld wordt, is de naam zelf, genade, begenadigde, gratie. Wat betekent dit in verband met Hanna?
Nou, ten eerste zien we, dat ze moest leren dat deze naam werkelijk betekenis had voor haar leven. Of ze dit besef als tiener, als jonge vrouw, had, weten we niet. Maar we lezen in dit eerste hoofdstuk hoe moeilijk het voor haar was om deze genade, deze begenadiging, deze gratie, uit Gods hand werkelijk te aanvaarden. Misschien is dit ook niet altijd even gemakkelijk voor u, als vrouw, als zuster. Misschien bent u niet getrouwd en wilt u graag trouwen. Misschien bent u getrouwd en hebt u geen kinderen. Misschien bent u getrouwd en hebt u een man die zich nog steeds niet bekeerd heeft. U was ook een ongelovige toen u in het huwelijk trad. En uw man, in tegenstelling tot u, heeft zich niet bekeerd en maakt u het leven moeilijk. Of het nu direct is, door u te kwetsen – moreel, emotioneel, fysiek – of simpelweg doordat hij de stap die u hebt gezet niet kan of wil begrijpen. Desondanks, om dit besef te hebben, dat geldt voor ieder van ons die in de Heer Jezus gelooft: wij zijn begenadigd. Wij hebben genade ontvangen en mogen genadig zijn voor God en ook voor onze mede-gelovigen. Hanna moest dit bewustzijn leren. Ze heeft het geleerd.
Het tweede dat we hier leren, is dat ze zich in extreem moeilijke omstandigheden bevond. Dat wil zeggen, wat ze moest doorstaan, namelijk dat zij niet de enige echtgenote was. We krijgen geen details over de omstandigheden die hiertoe leidden. Of het haar kinderloosheid was die Elkana ertoe bracht te hertrouwen, weten we niet. Maar we kunnen wel zeggen dat wanneer een man meerdere vrouwen heeft, ook al zijn het “maar” twee, de omstandigheden altijd ingewikkeld, altijd moeilijk, altijd uitdagend zijn. En zo was het ook voor Hanna. We leven in een land waar dit geen probleem is, maar daar wel. Er zijn mannen die inderdaad een andere vrouw zoeken, die dat, als ze dat niet letterlijk doen – dat wil zeggen, via een relatie met een levend persoon – misschien doen via internet, via pornografie of op andere manieren. Ze onderhouden contact met andere vrouwen dan hun eigen vrouw. In zulke gevallen kan men precies ervaren wat Hanna ervoer: je uiteindelijk toch eenzaam voelen in een huwelijk.
Hoewel we zullen ontdekken – en we zullen meerdere podcasts nodig hebben om Hanna’s verhaal volledig te begrijpen, om de waarde van deze vrouw te onderkennen en hoe God met haar handelde – dat ze geliefd was door haar man, maar toch eenzaam was. Hoe kan men in zo’n situatie gelukkig zijn? Sommige vrouwen hebben dit ervaren toen hun echtgenoten, misschien wel letterlijk vandaag de dag via hun smartphone, online contact onderhouden met andere vrouwen. Dit betekent niet per se dat een vrouw haar man niet geeft wat goed is in het huwelijk volgens Gods woord en Gods wil, maar eerder dat hij een tweede, derde, tiende, honderdste vrouw online houdt via pornografische content. En dat maakt een vrouw eenzaam.
Misschien is het gewoon een kwestie van zich onbegrepen voelen in een huwelijk. Of misschien heeft haar man haar letterlijk verlaten om een andere relatie aan te gaan, een immorele, op een manier die Gods Woord omschrijft als slecht, als hoererij, als zonde. En Hanna had een gelovige echtgenoot. Hanna had op zichzelf zelfs een trouwe echtgenoot. We zien, dat hij echt keer op keer naar de tent der samenkomst ging, ook tijdens de feestdagen. Hij was dus op zichzelf een toegewijd man, maar ook als zodanig kunnen we onze echtgenotes op de een of andere manier in een lastige situatie brengen. Dat is wat Elkana deed.
Het derde dat we zien, is dat Hanna kinderloos was. In Israël was dit natuurlijk een bijzondere schande, omdat ze geen kinderen kon krijgen. Dit gold vooral toen men wachtte op de Messias, die al aan Eva was aangekondigd in Genesis 3 na de zondeval, en later nog meer in Israël, waar een koning werd genoemd in Deuteronomium 17, en nog meer een profeet in Deuteronomium 18. We vinden dus herhaaldelijk aanwijzingen dat Hij die zou komen, zou komen. En dan was het ook nog eens een schande om geen kinderen te hebben. Daar moest Hanna mee leren leven.
Misschien hebt u precies dit gevoel: u wilt graag kinderen. Zoals ik al eerder zei, misschien zit u in een situatie waarin u graag zou willen trouwen, maar bepaalde omstandigheden verhinderden dat, ondanks uw wens. Misschien hebt u een lichamelijke beperking, misschien een verstandelijke beperking, of iets heel anders waar u mee worstelt. We lezen, dat Hanna het in dit opzicht bijzonder moeilijk had, vooral omdat ze gekwetst was. Wat uw beperkingen ook zijn, hoe u ook behandeld wordt door anderen in uw familie, door gelovigen of door ongelovigen, het is niet altijd makkelijk. Ondanks dit alles wens ik u oprecht een leven met en voor de Heer.
De vierde passage die ons wordt voorgelegd, staat in vers 5: “Maar aan Hanna gaf hij een speciaal deel, want hij had Hanna lief; maar de HEERE had haar baarmoeder toegesloten.” Hier zien we, dat ze geliefd was, dat ze echt mocht voelen dat haar man, hoewel hij kinderen had met Peninna, een speciale band met haar onderhield. Dit moet troostrijk zijn geweest voor Hanna’s hart, dat ze echt dit besef mocht hebben: “Ik ben geliefd.” Ik hoop van harte, dat u dit besef hebt als u getrouwd bent, dat u geliefd bent door uw man. Als u nog ongetrouwd bent, hoop ik dat uw ouders u echt onvoorwaardelijk liefhebben, dat ze niet van u houden vanwege uw prestaties of omdat u dit of dat voor hen of voor anderen doet, maar omdat u hun dochter bent. En u kunt dit zeker altijd op een bijzondere manier weten in uw relatie met God.
Projecteer wat u van mensen ervaart – misschien van uw man, misschien van uw ouders – niet op God. Vooral als we tekortkomingen hebben, zou het jammer zijn om te denken, dat God ook zo is. Nee, God heeft u niet lief omdat u iets doet, omdat u iets moet bewijzen, maar omdat Hij u geschapen heeft. En natuurlijk is deze liefde heel bijzonder zichtbaar, wanneer u de Heer Jezus als uw Redder hebt aangenomen, omdat God Zijn Zoon heeft gegeven. En de Heer Jezus heeft u op dezelfde wijze lief. Hij heeft ook u deze liefde helemaal geopenbaard.
Maar toen, ten vijfde, zagen we – en lazen we net – dat God de baarmoeder had toegesloten. Kinderloosheid was dus niet simpelweg een gevolg van een ziekte of aandoening – die ook vandaag de dag bestaat – maar dat God haar baarmoeder actief had toegesloten. Hij wilde iets in haar leven teweegbrengen. We denken aan Job, die in Job 1 vroom en oprecht wordt genoemd. Maar God had een doel in zijn leven, en zo was het ook met Hanna. Misschien heeft God ook een bepaald doel voor ogen in uw leven, dat Hij wil bereiken. En in dat geval is het goed als we allemaal, in een situatie waarin we een gebrek ervaren, waarin we iets willen veranderen maar dat momenteel niet wordt bereikt, deze situatie desalniettemin uit Gods hand aanvaarden. Dat we, ook al kunnen we vaak niet zeggen of dit direct van God komt, of indirect van God, of dat God het gewoon heeft toegelaten, innerlijk rustig worden over de wegen die God met ons gaat.
En dan, ten slotte, voor deze podcast, lezen we in 1 Samuël 1 vers 6: “Haar tegenpartij treiterde haar telkens weer om haar kwaad te maken, omdat de HEERE haar baarmoeder toegesloten had.” Peninna wist duidelijk zeker niet, dat het God was die de baarmoeder had gesloten. Maar ze maakte misbruik van de situatie door zich als een tegenstander op te stellen en de ene belediging na de andere over haar uit te storten, met vele beledigingen. Natuurlijk kan dit gebeuren, en men hoort het steeds weer, dat juist vrouwen, met betrekking tot andere vrouwen dit kunnen doen – beledigen vanwege kinderen, vanwege kinderloosheid, misschien ook vanwege kinderen die het verkeerde pad opgaan, misschien vanwege een andere tekortkoming, misschien omdat men niet getrouwd is – anderen beledigen. Hoe gaan we hiermee om?
Voor Hanna was het een bittere pil om te slikken, zoals we later lezen; het was echt moeilijk en hartverscheurend. Zolang men niet verbitterd raakt, is het niet tragisch. Men mag rouwen, men mag verdrietig zijn, maar zij was gekwetst. Misschien ervaart u iets soortgelijks, misschien op uw werk, misschien in uw familie als het zogenaamde zwarte schaap, misschien onder uw broeders en zusters, dat u geen vriendin hebt die echt aan uw zijde staat, geen vriendin met wie u een diepe band kunt hebben. Desondanks het uit Gods hand aanvaarden, om toch te zeggen: ik wil verder met de Heer blijven leven, ook als het moeilijk is, ook als ik door mensen gepest word, ook als ik door mensen slecht behandeld word.
Christenen ervaren dit keer op keer, en Hanna ervoer het hier onder Gods volk. Het is mogelijk om slecht behandeld te worden onder Gods volk, ook al doet men goed en wil men een goed leven leiden. Natuurlijk moeten we ook toegeven, dat we vaak zelf falen en aanleiding geven tot verkeerd gedrag. En toch is er absoluut geen reden of rechtvaardiging voor zulk leed. Hanna heeft het verdragen, en ik wens u toe dat, als u zich in zo’n situatie bevindt, ook u die kunt overwinnen met de hulp van de Heer, aan de zijde van de Heer, in de kracht van de Heer. Hanna is echt een voorbeeld voor ons, ook al zullen we de volgende keer zien, dat zij ook haar portie moeilijkheden heeft gehad. Maar ze heeft het echt verdragen aan de zijde van Elkana, haar man, die van haar hield en van wie zij hield, en met Gods hand, als ik het zo mag zeggen.
Manuel Seibel; © www.bibelpraxis.de
Laatste verandering: 20.05.2025; 10:16
Geplaatst in: Christendom, Zonde
© Frisse Wateren, FW