3 maanden geleden

Prediker (0) – Inleiding

Inhoud

  • Ervaringen meedelen;
  • de eerste Adam;
  • de tweede Adam;
  • Prediker – een mens tussen de eerste en tweede Adam;
  • de naam “HEERE” (Jahweh/Jehovah) ontbreekt;
  • kennis betekent lijden;
  • vergelijking met Spreuken;
  • vergelijking met Hooglied.

Ervaringen delen

Niemand zal willen ontkennen dat Salomo deze Prediker is (zie Pred. 1:1,12). Maar geleerden die, afgezien van hun eigen kennis, gewend zijn alles in twijfel te trekken, ontkennen het. Dit zou ons echter niet moeten verbazen, want niemand, zij het ook de meest geleerde, kan de eenvoudigste gedachte van God begrijpen, behalve door de Geest van God. De gelovige die deze alles onderzoekende Geest bezit, kan het geheimenis van de wijsheid begrijpen en zowel het doel, waarvoor God ons deze onderwijzingen geeft, als ook het nut dat we eraan kunnen ontlenen, herkennen. De Prediker wil mensen om zich heen verzamelen, die oren hebben om te horen, om hen te onderwijzen en hun zijn ervaringen mee te delen.

De leringen van de Prediker hebben een heel bijzonder karakter, dat we in geen enkel ander boek in de Bijbel vinden. De lezer moge tot verklaring onderstaande overwegingen volgen.

De eerste Adam

In het boek Genesis vinden we een mens op aarde, de eerste Adam, onschuldig, zonder kennis van goed en kwaad, temidden van een prachtige schepping die uit de hand van God voortkwam. Hij is verbonden met zijn Schepper, van Wie hij weet, dat Hij elke ongehoorzaamheid oordeelt, en heeft een geest die in staat is de dingen om hem heen te begrijpen en ervan te genieten. Hij is ook in staat om effectief over de hele aarde te regeren en heeft een hart, dat kan liefhebben en van God een ‘voorwerp’ ontvangt, dat zijn liefde waardig is. Om gelukkig te zijn, hoefde deze mens alleen maar afhankelijk te blijven van God, Die de schepping aan zijn voeten had onderworpen.

Maar wat is er gebeurd? In plaats van de vrees voor God te bewaren, maakt de eerste verzoeking die op hem afkomt, hem trots en hoogmoedig. Hij beschouwt het als een winst om aan zijn Schepper gelijk te zijn, handelt onafhankelijk en valt in zonde; al zijn geluk is vernietigd. Hij herkent voortaan het goede en het kwade, maar kan het goede niet doen; hij is een slaaf van de zonde geworden. De aarde is bedorven, de dood deed bij haar zijn intrede en de hemel is voor de mens gesloten. Gods oordeel is zijn toekomst, tenzij genade ingrijpt om hem te redden. Dat is inderdaad ook de enige belofte die God de mens onmiddellijk na de zondeval geeft (Gen. 3:15).

De tweede Adam

De vervulling van deze belofte introduceert de tweede Adam. Hij treedt niet een zuivere en mooie schepping binnen, maar Hij komt op het verdorven toneel van zonde en dood, maar met volledige kennis van de toestand van de wereld en met een bepaald doel. Hij is begiftigd met een wijsheid die niet dit verval en de absolute onmogelijkheid om daaraan iets te veranderen, wil bepalen, maar een plan van genezing beoogt. De goddelijke wijsheid in Hem brengt de mens geen verlichting, wat Salomo’s wijsheid hem ook niet had kunnen brengen, maar volledige genezing en verlossing van deze ellende. De wijsheid van God in Christus, de volmaakte Mens, was niet alleen van de goddelijke oorsprong, maar zij was de bron zelf, de bron van leven om de dood te overwinnen, de bron van licht om de duisternis te verdrijven en de bron van reinheid om de zonde weg te nemen en de mens met God te verzoenen. Het was het licht dat het kwaad openbaart en tegelijkertijd de liefde die het geneest. Vanaf de eeuwigheid, vóór de hele schepping, vóór het bestaan ​​van het kwaad en de val van de mens, had deze wijsheid haar bron bij de mensenkinderen (Spr. 8:31), waar ze haar blijdschap wilde vinden. Ze was in volkomen overeenstemming met Hem Die haar geschapen had. “Zie, Ik kom Uw wil te doen”, spreekt ze terwijl ze deze wereld betreedt. En die wijsheid was liefde.

Wat voor soort ontvangst krijgt u? De Prediker, hoe wijs hij ook was, had persoonlijk noch boze wil noch haat gevonden, ongetwijfeld alleen maar ijdelheid, verdriet en een najagen van wind, maar zijn eigen ervaringen onderwierpen hemzelf aan de ijdelheid van alle dingen. Dit was echter niet het geval met de wijsheid die werd geopenbaard in de Mens Christus Jezus. De hele wereld stond tegen Hem op, overlaadde Hem met smaad en schande en nagelde Hem aan een kruis, omdat de mens de waarheid niet verdragen kon. Hij wilde geen genade, omdat hij de slavernij aan Satan verkoos boven de verzoening met God. Maar de daad zelf, waardoor de mens Christus verwierp, werd het geneesmiddel voor de zondaar. “O diepte van rijkdom, zowel van [de] wijsheid als van [de] kennis van God! Hoe ondoorgrondelijk zijn Zijn oordelen en hoe onnaspeurlijk Zijn wegen!” (Rom. 11:33) Hem zij eeuwige roem!

Prediker – een mens tussen de eerste en tweede Adam

Prediker laat ons een derde toestand zien. We zien daar een persoon, Salomo, niet meer onschuldig als Adam vóór zijn val, maar met de kennis van goed en kwaad. Net als Adam heeft deze persoon contact met God, en net zoals hij heeft hij het “begin van de uitspraken van God“ (Hebr. 5:12), “geloof in God” en de kennis van “eeuwig oordeel” (Hebr. 6:1,2). Maar hij wordt hier in Prediker aan ons voorgesteld zonder het bezit van enige openbaring, die hem verbindt met de HEERE, de God van het verbond. In deze toestand gaat de kennis van God noodzakelijkerwijs gepaard met de vrees van God en de zekerheid, dat Hij een Rechter van alle mensen moet zijn. Dat is het morele schilderij van Prediker. Afgezien van de kennis van goed en kwaad, is zijn toestand inderdaad vergelijkbaar met die van Adam vóór de val.

Plaats deze persoon nu in een door zonde bevuilde en bedorven schepping, geef hem de onbeperkte gelegenheid om van het leven en alle mooie, aangename dingen in de wereld te genieten. Geef hem tenslotte het vermogen om alle dingen onder de zon te begrijpen, en een wijsheid uit goddelijke bron die Adam niet had, die dit zwakke wezen echter niet kan redden van de meest vernederende persoonlijke ervaringen. Geef hem de opdracht om door wijsheid een middel tot leven te vinden en temidden van al dit verderf zich te verblijden. Laat hem alle aardse geneugten proeven en alle dingen hier beneden onderzoeken: kennis, macht, rijkdom, de scheppingswerken, de vervulling van al zijn verlangens. Geef hem alles, wat men door arbeid verwerven kan, ja laat hem zelfs de dwaasheid proeven – zonder echter zijn wijsheid te verliezen -, om erachter te komen wat in haar zit en of het zijn ziel enige vreugde kan geven.

Wat zal er van deze, in al deze dingen geplaatste mens worden? Onmetelijk onderwijs! Het resultaat is enerzijds volledig ongeluk, ontgoocheling van alles en walging tegen alle dingen, zelfs tegen de kennis, omdat het, toegepast op alle aardse dingen, een bittere smaak in zijn mond achterlaat, waar hij niet vanaf kan komen! Anderzijds geeft het hem de zekerheid, dat er zonder openbaring voor de mens geen andere hulp zal zijn, dan de vrees voor God, maar voor een God, voor Wiens oordeel hij uiteindelijk verschijnen moet!

Hierover gaat het boek niet verder, hoewel het resultaat dat het bevat van enorm belang is (Pred. 12:13). Tot slot mist hij echter een openbaring waardoor de ziel in God, de Rechter, een Heiland-God vinden kan en geluk kan verwerven, dat noch de grootste wijsheid, noch de kennis van God als Schepper en Rechter haar geven kan. Maar in ieder geval is de eerste stap gezet, want Salomo zelf vertelt ons, dat de vrees voor de HEER ten leven is (Spr. 19:23).

De naam “HEERE” (Jahweh/Jehovah) ontbreekt

Wat we zojuist hebben overdacht, verklaart waarom de naam “HEERE”, Die als de God van het verbond van Israël, en niet alleen in de wet in rechtvaardigheid maar ook in goedheid en barmhartigheid geopenbaard is – voordat Hij Zich in het evangelie als de God van liefde en genade bekendmaakte – niet vinden. Salomo kende Hem als zodanig in de Spreuken, want wanneer er over vrees gesproken wordt, is het de vrees voor “de HEERE”. Hier echter, in Prediker, negeert hij als het ware de kennis van de God van het verbond, om te kunnen onderzoeken wat de wereld in zichzelf voor de wijste, machtigste en gelukkigste, maar van iedere openbaring beroofde mens is.

Kennis betekent lijden

Een ander belangrijk kenmerk onderscheidt de Prediker van de eerste Adam vóór zijn val. Adam had niets te lijden, zolang hij zonder kennis was van goed en kwaad. Zijn leven – en hoe lang duurde het! – haastte zich weg in de frisheid van onschuld en in het geluk alles te bezitten, wat hem van de zichtbare dingen begerenswaardig leek, met uitzondering van één ding. Hier in Prediker geeft de wijsheid van Salomo temidden van de omstandigheden, die volgden op de val van de mens, geen voldoening, hoewel hij de gelegenheid bezit om te genieten van alles wat de aarde de mens te bieden heeft. Alles knaagt aan de geest, alles is bedorven en een dode vlieg in het hart is zelfs de mooiste vrucht. Prediker moet het aan het einde van een lang leven bevestigen. In dit opzicht betekent kennis lijden (Pred. 1:18), dat we in het hele boek zullen aantreffen. Tenslotte laat de wijsheid deze mens in zijn eigen hart zien, waar God de wereld heeft in gezet (zie de aantekening bij Pred. 3:11*), en hij ontdekt daar alleen dwaasheid en ijdelheid.

Prediker, die God kent en vreest, spoort mensen aan Hem ook te vrezen, en gebruikt deze wijsheid om zijn eigen geluk in deze wereld te verwerven, maar in plaats van geluk ontmoet hij alleen maar verdriet en pijn. Je zou denken, dat zijn wijsheid hem een aanvulling bood, maar hij vindt er geen. Ze kan niet alleen niet uitstijgen boven wat ze in het midden beoefent, maar ze is ook beperkt tot het heden en veroordeeld om veel van het verleden te vergeten. Wat de toekomst betreft, ze staat voor een gesloten deur die alleen door een openbaring geopend kan worden; zonder dit blijft het hiernamaals voor de wijsheid een mysterie. Deze gesloten deur geeft de ervaringen van Prediker soms een vleugje rationalisme1.

We hebben drie boeken van Salomo: Spreuken, Prediker en Hooglied.

Vergelijking met Spreuken

In Spreuken neemt de wijsheid, waarin we soms Christus, de eeuwige wijsheid in Persoon, herkennen, de jongeling aan het begin van zijn levenspad in de school. Zij is zijn leraar om hem te leiden in het licht van de Heer, Die Zich aan hem heeft geopenbaard, zulke wegen te gaan, waarop hij Hem eren kan door zich af te wenden van de “weg naar het graf, die afdaalt naar de binnenkamers van de dood” (Spr. 7:27). Zo wordt de jongeling onder leiding van de wijsheid gewezen zijn weg in reinheid te gaan, als hij aandacht schenkt aan het Woord van God, aan de directe openbaringen van God.

Zoals we zullen zien, vinden we in Prediker niets dergelijks. De wijsheid van Spreuken leidt de mens naar het licht, die van Prediker in de menselijke duisternis, temidden in wat er “onder de zon” gebeurt. Bovendien bestaat er ook een ander verschil tussen deze twee boeken, dat de moeite waard is om te benadrukken als je Prediker wilt begrijpen. Spreuken eindigt met lof voor de deugdelijke, bekwame en wijze vrouw. Ze wordt geprezen – dat is bijna het laatste woord van dit boek – omdat ze de HEER vreest en geen bevalligheid en schoonheid zoekt, die slechts vergankelijk zijn (Spr. 31:30). De vrees voor de HEER, die als een gouden draad door het hele boek loopt (Spr. 1:7; 2:5; 8:13; 10:27; 14:26,27; 15:16,33; 16:6; 19:23; 22:4; 23:17; 31:30), kenmerkt de deugdelijke vrouw. Aan de andere kant sluit Prediker af met de vrees voor God (Pred. 12:13), maar pas na de bittere ervaring met alles wat naar geluk en vreugde streeft. Hier is het geen gouden draad, maar een zwarte draad die door het hele boek loopt, en dat is ijdelheid.

Vergelijking met de Hooglied

Het “Lied der liederen” is heel anders dan de twee vorige boeken. Van het begin tot het einde is het de beurtzang van de liefde. Het spreekt van de betrekkingen tussen Christus en Israël, die hersteld zijn vanwege een wederzijdse wens, nadat alles van de kant van Israël ontbrak en dit volk “hun wijngaard niet had bewaakt”. De bruid weet, dat zij van haar Geliefde is en dat Hij van haar is. Hier bestaat de wijsheid uit de kennis van de liefde.

Wordt DV vervolgd.


* Dit wordt DV later gepubliceerd. {vertaler FW}

Henri Louis Rossier

 

NOOT:
1. Leer die het menselijke verstand als enige bron van kennis erkent. {Van Dale}

 

© RM Hückeswagen; www.soundwords.de

Online in het Duits sinds: 03.03.2006; geactualiseerd: 22.02.2018.

Geplaatst in:
© Frisse Wateren, FW